Zastosowanie · gardło
Zioła na gardło i ból gardła
Unijne monografie opisują te zioła jako tradycyjnie stosowane przy podrażnieniu i stanach zapalnych jamy ustnej i gardła, zwykle do płukania albo ssania.
W katalogu takie wskazanie ma 6 z 36 gatunków. Pozostałe pomijamy, nawet jeśli ludowa tradycja przypisuje im podobne działanie.
Co mówią monografie
| Zioło | Surowiec | Wskazanie w monografii |
|---|---|---|
| Nagietek lekarski Calendula officinalis | Koszyczki i płatki | Ciepły napar do płukania przy drobnych stanach zapalnych jamy ustnej i gardła, nie do picia. |
| Rumianek pospolity Matricaria chamomilla | Koszyczki kwiatowe | Napar do płukania przy drobnych owrzodzeniach i stanach zapalnych jamy ustnej i gardła. |
| Szałwia lekarska Salvia officinalis | Liść | Napar do płukania jamy ustnej i gardła przy stanach zapalnych. |
| Babka lancetowata Plantago lanceolata | Liść | Jako środek powlekający przy podrażnieniu jamy ustnej i gardła (napar, także do płukania). |
| Prawoślaz lekarski Althaea officinalis | Korzeń | Jako środek powlekający przy podrażnieniu jamy ustnej i gardła (macerat lub herbatka z korzenia, syrop). |
| Dziewanna drobnokwiatowa Verbascum thapsus | Korony kwiatów z pręcikami | Na ból gardła związany z suchym kaszlem i przeziębieniem (herbatka z kwiatów). |
Herbata na ból gardła: jak przygotować
Zioła z listy, które monografia opisuje do picia, i sposób przygotowania z ich kart. Jedno zioło na kubek, chyba że lekarz albo farmaceuta zaleci inaczej.
| Zioło | Jak przygotować |
|---|---|
| Babka lancetowata | Łyżkę suszonych liści zalewa się szklanką wrzątku i parzy pod przykryciem 10–15 minut. W tradycji z liści robiono też syrop. |
| Prawoślaz lekarski | Łyżeczkę rozdrobnionego korzenia zalewa się szklanką chłodnej, przegotowanej wody i odstawia na około pół godziny, od czasu do czasu mieszając. Macerat przecedza się i wypija od razu, bo szybko się psuje. |
| Dziewanna drobnokwiatowa | Łyżeczkę suszonych kwiatów (około 1,5–2 g) zalewa się szklanką wrzątku i parzy pod przykryciem 10–15 minut. Napar przecedza się przez gęste sitko lub filtr papierowy, żeby zatrzymać drobne włoski z pręcików. |
Jak wybrać
W praktyce domowej chodzi głównie o płukanki z naparu, który po przestygnięciu nie powinien być gorący. Szałwia ma w monografii osobne wskazanie do płukania gardła, a zioła śluzowe, jak prawoślaz, łagodzą drapanie i chrypkę.
Kiedy do lekarza: Silny ból gardła z wysoką gorączką, trudnością w przełykaniu albo ropnym nalotem na migdałkach to powód do wizyty u lekarza.
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują porady lekarza ani farmaceuty. Przed użyciem przeczytaj bezpieczne stosowanie ziół.
Profile ziół (6)
-
Nagietek lekarski
Calendula officinalis
Nagietek lekarski to jednoroczne zioło o pomarańczowych koszyczkach, uprawiane na płatki do maceratów i kuchni.
Koszyczki i płatki Zbiór VI–X -
Rumianek pospolity
Matricaria chamomilla
Rumianek pospolity to jednoroczne zioło o białych koszyczkach i jabłkowym zapachu, od pokoleń zbierane na napary.
Koszyczki kwiatowe Zbiór V–VIII -
Szałwia lekarska
Salvia officinalis
Szałwia lekarska to półkrzew o szarozielonych, aromatycznych liściach, klasyczne zioło ogrodów klasztornych i kuchennych.
Liść Zbiór V–VIII -
Babka lancetowata
Plantago lanceolata
Babka lancetowata to pospolita bylina łąk i przydroży o wąskich, żeberkowanych liściach w przyziemnej rozecie.
Liść Zbiór V–IX -
Prawoślaz lekarski
Althaea officinalis
Prawoślaz lekarski to wysoka, aksamitnie owłosiona bylina o bladoróżowych kwiatach. Jesienią wykopuje się jego śluzowaty korzeń, zalewany zimną wodą.
Korzeń Zbiór IX–XI -
Dziewanna drobnokwiatowa
Verbascum thapsus
Dziewanna drobnokwiatowa to dwuletnia roślina suchych nieużytków o wysokim kłosie żółtych kwiatów, zbieranych na herbatkę przy suchym kaszlu.
Korony kwiatów z pręcikami Zbiór VII–IX
Zioła na gardło i ból gardła: pytania
Jakie zioła na gardło?
W naszym katalogu 6 gatunków ma w unijnej monografii tradycyjne wskazanie w tym zakresie: nagietek lekarski, rumianek pospolity, szałwia lekarska, babka lancetowata, prawoślaz lekarski, dziewanna drobnokwiatowa. Szczegóły i surowiec są w tabeli powyżej.
Jaka herbata na ból gardła?
Do picia monografie opisują herbatkę z kwiatów dziewanny przy bólu gardła z suchym kaszlem, napar z liści babki lancetowatej oraz herbatkę lub macerat z korzenia prawoślazu, które powlekają podrażnioną śluzówkę. Szałwia, rumianek i nagietek mają przy gardle wskazanie do płukania, a nie do picia.
Czy rumianek pomaga na gardło?
Monografia rumianku opisuje napar do płukania jamy ustnej i gardła przy drobnych stanach zapalnych i owrzodzeniach. Płucze się przestudzonym, ciepłym naparem, a nie gorącym.
Czym płukać gardło z ziół?
Monografie opisują płukanie naparem z liści szałwii, z koszyczków rumianku i z kwiatów nagietka. Płukanki się nie połyka. Przepis na napar jest na stronie każdego zioła.
Skąd pochodzi ta lista?
Zioło trafia tu tylko wtedy, gdy Komitet ds. Roślinnych Produktów Leczniczych Europejskiej Agencji Leków (HMPC) opisał takie zastosowanie w monografii tego surowca. Ludowe zwyczaje bez monografii pomijamy. Monografie opisują stosowanie tradycyjne, oparte na długoletnim użyciu, a nie wyniki badań klinicznych.
Czy te zioła można stosować w ciąży i u dzieci?
Zwykle nie bez konsultacji. Większość monografii nie zaleca stosowania w ciąży i podczas karmienia piersią z braku danych, a wiele ogranicza je do dorosłych albo dzieci powyżej 12 lat. Szczegóły dla każdego gatunku są w sekcji o przeciwwskazaniach na jego stronie.
Kiedy zamiast ziół trzeba iść do lekarza?
Silny ból gardła z wysoką gorączką, trudnością w przełykaniu albo ropnym nalotem na migdałkach to powód do wizyty u lekarza.
Darmowy PDF
Kalendarz zbioru ziół — za darmo, w PDF
Terminy zbioru popularnych polskich ziół zebrane w jednym pliku PDF. Dostaniesz go po potwierdzeniu zapisu do newslettera, a w sezonie — krótkie przypomnienia, co właśnie warto zbierać.