Jak sprawdzamy informacje

Główne źródło: monografie HMPC

Komitet ds. Roślinnych Produktów Leczniczych (HMPC) Europejskiej Agencji Leków ocenia surowce roślinne i publikuje dla nich monografie. Monografia mówi, przy jakich dolegliwościach dany surowiec może być stosowany, w jakiej postaci, od jakiego wieku, jak długo i z jakimi przeciwwskazaniami. Z tych dokumentów korzystają urzędy przy rejestracji leków roślinnych w Unii Europejskiej.

Monografia rozróżnia dwa rodzaje zastosowania. „Dobrze ugruntowane zastosowanie medyczne” opiera się na badaniach i bibliografii naukowej. „Tradycyjne zastosowanie” opiera się wyłącznie na długotrwałym, co najmniej 30-letnim stosowaniu, a nie na badaniach klinicznych. Większość wskazań dla ziół z naszego katalogu to zastosowanie tradycyjne i tak je nazywamy.

Obecnie 27 z 36 gatunków w katalogu ma monografię HMPC. Pełne zestawienie jest w tabeli monografii w katalogu.

Co piszemy o zastosowaniu, a czego nie

• Jako zastosowanie podajemy tylko wskazania zapisane w monografii, trzymając się jej sformułowań.
• Nie piszemy, że zioło leczy chorobę, i nie podajemy dawek innych niż domowy napar opisany w monografii.
• Gatunek bez monografii, na przykład czosnek niedźwiedzi albo macierzanka, opisujemy przez tradycję, uprawę i bezpieczeństwo. Na karcie jest wtedy wyraźna informacja, że monografii UE nie ma.
• Każda karta ma sekcję o przeciwwskazaniach, ciąży i dzieciach. Przy gatunkach z monografią opiera się ona na jej zapisach, w tym na minimalnym wieku.

Strony „Zioła na …”

Zioło trafia na stronę zastosowania tylko wtedy, gdy jego monografia wymienia takie wskazanie. Strona powstaje dopiero wtedy, gdy takich gatunków jest co najmniej 4. Dziś są to: zioła na kaszel suchy i mokry, zioła na gardło i ból gardła, zioła na przeziębienie, zioła na trawienie, żołądek i wzdęcia, zioła na uspokojenie, stres i sen, zioła moczopędne i na drogi moczowe, zioła na skórę i gojenie ran.

Nie tworzymy stron o ziołach na odchudzanie, depresję, cukrzycę, tarczycę ani „oczyszczanie organizmu”. Monografie nie dają do tego podstaw, a takie strony zachęcałyby do odstawienia leczenia.

Rozpoznawanie i zbiór

Każda karta ma nazwę łacińską, cechy rozpoznawcze i rośliny, z którymi łatwo zioło pomylić, ze szczególnym ostrzeżeniem przed gatunkami trującymi. Status ochrony gatunkowej sprawdzamy w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin (Dz.U. 2014 poz. 1409). Ilustracje w katalogu to rysunkowe plansze, a nie fotografie, więc do rozpoznania rośliny w terenie służy opis cech, a w razie wątpliwości atlas lub klucz do oznaczania.

Aktualizacje

Na początku każdej karty widać, z którą monografią ją sprawdzono i kiedy. HMPC okresowo rewiduje monografie, a wtedy aktualizujemy kartę i datę. Lista źródeł jest na dole każdej karty.

Czego ten serwis nie zastępuje

Treści mają charakter informacyjny. Nie zastępują porady lekarza, farmaceuty ani wykwalifikowanego zielarza, zwłaszcza w ciąży, u dzieci, przy chorobach przewlekłych i przy stałych lekach. Zanim zaczniesz stosować zioła, przeczytaj bezpieczne stosowanie ziół.